I-Salmonella yokutheleleka kubantu kungenzeka ivela emithonjeni eminingi kodwa umthombo ovame kakhulu ukuphathwa okungalungile. Ama- bacterium e- Salmonella angabanjwa emapheshana omzimba ezinhlobonhlobo zezilwane, kuhlanganise nezinkukhu, izinkomo, nezingulube, okuveza ingozi yokungcola inyama namaqanda ngesikhathi sokucubungula. Kodwa i- Salmonella ingabuye ithathwe yizilwane ezifuywayo, kuhlanganise namakati , izinja, ama-hedgehogs , izilwane ezihuquzelayo nama-amphibians.
Njengoba eziphakemeyo ezingu-90% zezilwane eziphilayo ezihamba ngezinambuzane zithwala izitshalo zemvelo ze- Salmonella amabhaktheriya ezibhekene nezinkinga eziqondile kubo futhi azibonakali izibonakaliso zokugula. Inkinga yezilwane ezihuquzelayo nama-amphibians, uma kuqhathaniswa nezinye izinhlobo zezilwane ezifuywayo eziseSalmonella , zithwala amabhaktheriya anemvamisa ephezulu. Ngakho-ke, kuwukuhlakanipha ukucabanga ukuthi zonke izilwane ezinwabuzelayo nama-amphibians zingaba umthombo we- Salmonella .
Ubungozi bokutheleleka kwe- Salmonella kubantu
Inkinga ye-reptile ehambisana ne-Salmonellosis ayiyona entsha, ikakhulukazi ezinganeni. Ngo-1975, ukuhlaselwa kwe- Salmonella okwakungqubuzana nokwanda kwezingulube zezilwane kwakwenza ukuba UkuPhathwa Kokudla Nezidakamizwa kuvimbele ukusatshalaliswa kwezintuthu ezincane kunezingalo eziyisithupha ubude e-United States. Lokhu kubonakala sengathi kuphumelele ekunciphiseni izidalwa ze-Salmonellosis ezihlobene nezidakamizwa ngokuphawulekayo, kodwa lesi simo senyuke futhi eminyakeni yamuva.
Kucatshangwa ukuthi lokhu kuphakama kwiSalmonella ukutheleleka kungabangelwa ukuphakama okukhulayo nokutholakala kwezinhlobonhlobo zezilwane ezinwabuzelayo kanye nama-amphibiya njengezilwane ezifuywayo.
Embikweni wayo wamaviki we-Morbidity and Mortality of Dec. 12, 2003, i-US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) yakhipha umbiko omusha ngezifo ezihlobene nezifo ezibhekiswe kubantu abaphethe amagciwane e-Salmonella okuthiwa yi-Salmonellosis.
I-Salmonellosis ingathà sina futhi ingaba yingozi kubantu, ikakhulukazi ezinganeni ezincane nanoma ubani onesimiso sokuzivikela somzimba. I-CDC inqume ukuthi amacala angu-74,000 we-Salmonellosis ngonyaka ahlotshaniswa nokuchazwa kwezilwane ezinwabuzelayo noma ama-amphibians, kokubili ngokuqondile noma ngokungaqondile, okwenza lokhu kube nokukhathazeka okukhulu kwempilo yomphakathi. Umbiko we-CDC uphinde uqaphele ukuthi izingane zisengozini enkulu kunazo zonke ezivela eSalmonellosis eziphathekayo ezibucayi nokuthi abaningi abanikazi bezidakamizwa nabamphibi abazi kahle izingozi. Imibiko yangaphambilini futhi eyalandela yengeze ukuthi i- Salmonella ingabanjwa yi-amphibians nezinye izilwane ezifuywayo.
Izimpawu ze- Salmonella Infection kubantu
I-Salmonella ibangelwa kakhulu abantu ukuthi i-gastroenteritis ibe yilapho izimpawu zifaka ukuhlanzeka, iziqhwaga, nesifo sohudo. Ngokuvamile akuyona inkinga enkulu kubantu abadala abanempilo. Ngakolunye uhlangothi, izingane, asebekhulile, kanye nabantu abangenakuzivikela, bangakwazi ukuthola izifo ezinzulu ezibandakanya izinkinga ezifana ne-meningitis.
Ukuvimbela ukutheleleka kwe- Salmonella kubantu
- I-CDC incoma ukuthi izilwane ezinwabuzelayo noma ama-amphibians akufanele agcinwe emakhaya enezingane ezingaphansi kweminyaka emihlanu noma nanoma ubani ongenakho ukuzivikela nganoma yisiphi isizathu.
- Izingane ezingaphansi kweminyaka emihlanu ubudala kanye nabantu abangenakuzivikela kufanele bagweme ukuthintana, ngokuqondile noma ngokungaqondile, nezinambuzane nezilwane ezincane eziphilayo kusukela eSalmonellosis zingadluliselwa kuzo zombili izindlela.
- Zifundise nge- Salmonella uma ufuna ukuthola, noma usuvele unesilwane, ikakhulukazi uma i-reptile noma i-amphibian.
- Izandla kufanele zihlanjwe kahle nge-sese namanzi njalo lapho izilwane ezihlambulukile noma i-amphibian ziphathwa.
- Ama-reptile nama-amphibians akufanele avunyelwe ukugibela mahhala ezindaweni eziphilayo noma ekhishini.
- Amakheji kanye nemishini ye-Reptile ne-amphibian akufanele ihlanzwe ekhishini. Izitsha noma amathoyizi asetshenziselwa ukuhlanza imishini nokuzihlambalaza kufanele kutholakale nge-disinfected nge-bleach solution emva kwalokho.
- Izikhungo zokunakekelwa kwelanga, izikole zasenkulisa, njll akufanele zenze izindlu ezidliwayo noma ama-amphibians.
Ingabe Izingane Zinezimpukane Zemfuyo Uma I- Salmonella Ingozi?
Izingane eziphilile zitholakala kalula ekutheleleni kwesifo se- Salmonella ngokwengxenye ngenxa yokuthi bancane amathuba okugeza izandla zabo njalo. Ngemuva kokuphatha isilwane, ikakhulukazi esincane njenge-reptile noma i-amphibian, izingane zingase zingageza izandla futhi zibeke izandla zazo emlonyeni wazo.
Eziningi zezingane zinezilwane ezifuywayo ezinjengezilwanyana ezifuywayo kodwa kufanele ziqondiswe ngaso sonke isikhathi lapho ziphatha, ziwapha, noma zithinta ngaphakathi ngaphakathi kwazo futhi izandla zabo kufanele zihlanzwe uma seziqedile.
Izingane zivame ukufaka izinto emilonyeni yazo ezingafaneleki, kuhlanganise nezilwane ezinwabuzelayo ezincane. Uma ingane yakho yaziwa ukwenza izinto ezinjengalezi, cishe akufanele ivumeleke ukufinyelela ku-reptile encane ngokwanele ukuba ifane emlonyeni wabo.
Ihlelwe ngu-Adrienne Kruzer, i-RVT